Lá thư cuối năm 2025.

Thân gửi các em Cấy Nền,

Vào những giờ phút cuối năm 2025, thầy không có lời chúc nào khác là sức khoẻ, sức khoẻ cơ thể và sức khoẻ tinh thần, và lời chúc may mắn mà tất cả chúng ta đều cần như nhau.

Tất cả chúng ta đã qua một năm khá khó khăn, bao nhiêu trong chúng ta đã vật lộn với cuộc sống để cố nuôi gia đình và nuôi thân, nhưng mặc dù có nỗ lực vượt bực, một số trong chúng ta đã phải đóng cửa hàng hoặc thanh lý kinh doanh trong lỗ lã.

Tất cả chúng ta đã sống một năm 2025, tuy không có bệnh dịch nhưng lại bị tổn hại nhiều do khí tượng không khoan dung. Chúng ta vốn cần nhận được thêm tình thương, thêm dòng thông cảm nhất là trong kinh doanh nhỏ bé thì nay, mặt bằng địa ốc càng ngày càng đắt đỏ, xa tầm tay, cùng một lúc thuế vụ càng ngày càng gần và gay gắt.

Năm 2026 chưa cho phép chúng ta lạc quan hơn, đó là vì chúng ta sẽ còn phải đối mặt thêm với lạm phát đang lên đà, một phần là do lượng tiền dồi dào.

Nhưng nào đã hết! Còn có những làn sóng khác nữa đang tiến tới quét chúng ta, mà chúng ta sẽ không có khả năng chuẩn bị để đối mặt. Đó là làn sóng AI (trí tuệ nhân tạo), làn sóng này có mang lợi ích thực cho một số phân khúc của nền kinh tế và công nghiệp nhưng ảnh hưởng âm đã được trông thấy tại một số nơi trên thế giới, đó là tình trạng mất việc gia tăng nhanh chóng. Không những thế làn sóng còn có khả năng thao túng nếp sống truyền thống. Xã hội và truyền thông sẽ bị tràn ngập bởi những dụng cụ ảo, giống như hoả mù không cho phép chúng ta nhìn rõ đâu là thế giới thực, đâu là thế giới ảo. Đến lúc đó rồi chúng ta sẽ là miếng mồi ngon béo bở cho làn sóng AI, nó sẽ dẫn dắt chúng ta và chúng ta sẽ ngoan ngoãn vui lòng để nó dẫn dắt. Các đại tập đoàn công nghệ thông tin đang đầu tư những con số to khủng để làm gì, nếu không để vắt chúng ta thành nước. Đó là chưa kể làn sóng y tế tới với những ý tưởng mới, làn sóng này có khả năng làm cho người lành tưởng mình đã trở thành bệnh nhân, từ đó người khoẻ, già trẻ lớn bé sẽ có toa thuốc để uống đều mỗi ngày, mỗi bữa. Toàn nhân loại mà uống thuốc đều đặn thì chắc hẳn phải khoẻ!

Tương nấy làn sóng mạnh như sóng thần, đã được lập trình như những phác đồ được viết sẵn. Gốc của tất cả các tệ đoan là tiền, tuy là “tiền” nhưng không nhất thiết là “giá trị”, đó mới là điều mới mẻ. Địa ốc không tạo giá trị nhưng tạo ra rất nhiều tiền. Thuốc mà người lành mạnh phải uống không những không tạo giá trị mà còn tạo ra nhiều tác dụng phụ có khả năng sinh ra nhiều căn bệnh mới.

Chúng ta sẽ phải làm gì trước những làn sóng nói trên?

***

Đức Thế Tôn đã dạy chúng ta thế nào là Tham Sân Si, chắc Ngài cũng không bao giờ đoán nổi ba thứ này đã lên đỉnh cao chói lọi như thế nào. Nhưng Ngài cũng dạy chúng ta chánh niệm. Các em ạ, chính chánh niệm sẽ giúp chúng ta thoát khỏi cái bẫy đang giăng trước mặt chúng ta. Đơn giản, chúng ta chỉ cần “biết sâu sắc chúng ta đang làm gì” từ đó tự hỏi “tại sao, làm để tạo giá trị gì, cho ai” trước khi chúng ta đi vào vòng quán xuyến.

- Từ nay, chúng ta sẽ không làm điều gì miễn cưỡng, chớ nên tự mình làm mất tự do mà mình đang hưởng. Hãy tránh xa những việc vô ích, thầy đánh giá là số đông bỏ ít nhất một nửa thời gian và nỗ lực để làm những điều mà mình không muốn, phí những nguồn lực mà mình không được trả công xứng đáng

- Từ nay chúng ta sẽ từ chối sống vội, sống vội như chúng ta vẫn đang sống. Bao nhiêu quốc gia sống ôn tồn hơn chúng ta nhiều mà nào họ có mất mát gì đâu. Ngược lại họ còn dùng thời gian để xử lý mọi việc đến nơi đến chốn, và đó chính là nghệ thuật sống từ tốn và tuyệt đối.

- Từ nay, chúng ta sẽ “sống xanh” thuận tự nhiên, và chúng ta sẽ khám phá ra rằng xã hội tiêu thụ sẽ không khuyến dụ được chúng ta nữa. Hãy thu gọn cuộc sống vào những thứ thực sự cần thiết, chúng ta sẽ không những tiết kiệm được tiền, mà cả thời gian để xử lý và cả không gian để sinh tồn. Chúng ta đã vào thời kỳ tuyệt vời của “ít đi là thượng sách, bớt đi là châm ngôn”. Ánh mặt trời, khí thở của ruộng đồng và của rừng phải là điều đáng trân quý nhất. Vai chúng ta nặng vì những thứ chúng ta không thực sự cần, thời gian chúng ta tiêu phí chỉ tạo nên nhiều rối ren mà chúng ta không muốn.

Trên chiều dài của cuộc sống, chúng ta sẽ tích cực đặt niềm tin vào “tự học”, tự học suốt đời, tất cả những người thành công đều rất chăm chỉ tự học suốt đời. Thế giới có biết bao những người thành công rực rỡ nhờ ý chí tự học, thậm chí một số còn bỏ học khi họ nhận thức rằng nhà trường không mang lại cho họ phẩm chất mà họ chờ đợi, để dốc hết nỗ lực vào việc tự học. Chúng ta nên hướng sự học về phát triển tay nghề, có lẽ đây là lời khuyên thiết thực nhất, cho số đông.

Vũ trụ đã ban tặng chúng ta những ân huệ vô cùng lớn lao. Nước Việt có đầy đủ tất cả. Dân tộc có đầy đủ tất cả, dưới con mắt của Vũ trụ. Chúng ta đang lao vào việc làm giàu, liệu chúng ta có tự hỏi: để làm gì, cho ai,…và dễ có thể chúng ta sẽ sáng suốt hơn sau khi tìm ra câu trả lời. Chúng ta đang vô tình hy sinh đời sống tinh thần để hướng về vật chất, có phải thế không? Chúng ta đang bỏ bê quê làng, bỏ quên luôn nếp sống êm đềm trong những gia đình mà 3, 4 thế hệ sống bên nhau, vun xới cho nhau. Đi làm thuê là giải pháp tạm thời và bất đắc dĩ. Chúng ta hãy ý thức hơn tầm quan trọng của sự chủ hữu cho dù canh tác nhỏ đến đâu.

Tất cả những câu hỏi trên đều mang tính triết lý: chúng ta sống để làm gì?

Và câu trả lời thật quá đơn giản, chúng ta sống để sống, để yêu, và để tạo giá trị, bắt đầu bằng chính bản thân. Ánh nóng của mặt trời là ân huệ mà chúng ta không hưởng, khí trời miền duyên hải hay ở làng quê thì chúng ta đã xa lánh. Tình gia đình, tình bạn bè thân thuộc, chúng ta có lẽ đã để trở thành xa cách.

Cuối năm là dịp để đánh giá việc đã làm suốt một năm qua. Chúng ta không mấy xuất sắc, nhưng cũng không tệ. Tránh nhất là tự đo với những tiêu chuẩn của người khác, nhóm khác, kẻo đi lầm đường.

Vào năm mới 2026, chúng ta sẽ làm tốt hơn, nhưng trước tiên, mỗi người cần dừng lại, bỏ chút thời gian để suy nghĩ và tổng kết. Trước tiên là đánh giá không phải mớ tiền chúng ta đã kiếm được, mà túi giá trị mà cá nhân chúng ta đã thu góp hoặc tạo nên. Giá trị chứ không phải mớ tiền. Rồi biết đâu chúng ta sẽ nhìn rõ hơn những quyết định phải lấy cho năm mới đang gõ cửa.

Tôi vững tin rằng các bạn sẽ lấy những quyết định tốt nhất cho tương lai của chính bản thân và cho gia đình của mình.

Với tất cả tình thương,

Phan Văn Trường

28.12.2025